“Een open blik kan het startpunt zijn van keuzevrijheid”

Het gaat gewoon voor alle agrarisch ondernemers wel wat betekenen. Dat brengt zorgen en onzekerheid. Hèt moment om als MOO-bestuurder het verschil te maken.”

“Als mens, als vrouw van een melkveehouder en als bestuurder vind ik het echt belangrijk dat mensen nadenken over de mogelijkheden die ze hebben en dat ze kansen blijven zien. Op LTO-bijeenkomsten probeer ik te schetsen wat (voorgenomen) beleid betekent voor boeren in Groningen, want iedere provincie is anders. Vandaaruit kunnen ondernemers verder denken naar hun eigen erf. Belangrijk want ieder erf en ook iedere ondernemer is verschillend. Dus moet je goed kijken wat waar en bij wie zou kunnen passen. Daar ligt wat mij betreft de kracht van BoerenPerspectief.”

Er moet iets gebeuren, of je dat nu wilt of niet

“De nieuwe regelgeving betekent dat er overal iets moet gebeuren, of je dat nu wilt of niet. Maar hoe dat er precies uit ziet is voor iedere ondernemer anders. En daar is BoerenPerspectief echt een uitkomst: welke opties zijn er op jouw erf. En belangrijker: wat past bij jou als persoon, ondernemer en gezin. De procesbegeleiders hebben daar echt aandacht voor.”

“Praten met een buitenstaander kan helpen om je opties scherp te krijgen. Je hoeft nog niet per se een duidelijke vraag te hebben. Juist een open blik kan het startpunt zijn van keuzevrijheid. Wat mij betreft moet je keuzes altijd koppelen aan meer dan alleen je inkomen. Op een boerenbedrijf is het gezinsleven altijd onderwerp van gesprek. Dat wat je achter besluit heeft gevolgen voor het hele gezin. Bovendien moet je aan de toekomst denken. Een procesbegeleider heeft oog voor dit brede perspectief en heeft ruime ervaring binnen de sector. Wij hebben zelf op ons eigen bedrijf ook de kans gehad meerdere mogelijkheden te onderzoeken om onze werkwijze te verbeteren. Daar met anderen over praten en de kans om bij collega-ondernemers te kijken hebben we met beide handen aangegrepen en dat helpt!”

Gun jezelf een blik van buitenaf, dat geeft keuzevrijheid

Wij zitten zelf in Opende, ruim 20 jaar geleden kocht mijn man de boerderij, niet in optimale staat. We hebben in de loop van de tijd opgebouwd en dat betekent wel dat je soms grote investeringen moet doen. We melkten in een traditionele melkput, waarbij de koeien in twee verschillende stallen liepen. Enorm arbeidsintensief, zowel fysiek als qua tijd. Dat moest anders, maar hoe dan? Wat is slim, wat werkt goed, wat past bij ons. Uiteindelijk hebben wij ervoor gekozen om eerst in één stal een robot te zetten en in de andere in de melkput te blijven melken. Dat gaf ons de kans om in de praktijk te ondervinden of een robot wel bij ons past. Het is echt een andere manier van werken, en dat moet bij je passen anders geeft het weinig voordeel. Tegelijkertijd gaf het de mogelijkheid om de koeien in verschillende groepen in te delen met als voordeel dat we de veestapel konden verbeteren. We merkten dat het robot melken goed bij ons en ons gezin paste. De keuze om later volledig over te stappen op robots was daardoor logisch. Door het in twee delen te doen gaf het ons ruimte. Financieel, maar zeker ook de ruimte om de keuze doordacht te kunnen maken.

Al die keuzes en gevolgen kun je niet altijd zelf overzien. Als er iemand van buitenaf eens met je meekijkt krijg je ook zicht op andere opties. Zijn of haar netwerk geeft je de kans om eens ergens anders te kijken. Ze laten je nadenken over de consequenties van de keuzes en helpen de voor- en nadelen afwegen, en ook te kijken naar de investering en de terugverdientijd. Zowel wat het oplevert in de stal, maar zeker ook wat het oplevert ‘voor’ en aan fysieke voordelen. BoerenPerspectief bied je de mogelijkheid om heel open te onderzoeken welke kanten je op kunt. Door erover te praten gaat het leven en zorg je voor ruimte in denken.”